Haklarımız

Sağlık hakkı, her bireyin fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden tam bir iyilik hali içinde yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan tıbbi bakım, tedavi ve sağlıklı çevre şartlarına erişebilme hakkıdır. En temel insan haklarından biri olan sağlık hakkı, devletlere vatandaşlarının sağlığını koruma ve geliştirme yükümlülüğü yükler.

Engelliler için sağlık kurulu raporu, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş hastanelerden
alınmaktadır. Yetkili hastaneler Sağlık Bakanlığı internet sitesinde yayımlanmaktadır.
Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirme Raporu (ÇÖZGER) almak için çocuğun bakımını üstlenen
kişinin başvuru dilekçesi ile ÇÖZGER düzenlemeye yetkili hastaneye başvuru yapması gerekmektedir.
ÇÖZGER Yönetmeliği’nde engel kavramı ya da oranı belirtilmeksizin çocukların “özel gereksinim”
düzeyleri belirlenmektedir. Yönetmeliğin “Mevzuata Uyum” başlıklı Ek-3 sayılı tablosunda özel
gereksinim düzeylerinin hangi engel oranı aralıklarına denk geldiği aşağıda yer almaktadır.

• Çocuklar için (0-18) ÇÖZGER

▪ Hafif Düzeyde ÖGV (40-49),
▪ Orta Düzeyde ÖGV(50-59)
▪ İleri Düzeyde ÖGV (60-69)
▪ Çok İleri Düzeyde ÖGV(70-79)
▪ Belirgin Özel Gereksinimi Vardır (80-89)
▪ Özel Koşul Gereksinimi Vardır (90-99)

Sosyal inceleme raporunda bakıma ihtiyacı olduğu tespit edilen özel gereksinimi olan çocuklar engel,
yaş ve cinsiyet durumlarına göre, Bakanlığımıza bağlı uygun resmi bakım merkezlerinden
yararlanabilmektedir.
Özel gereksinimi olan çocukların özel kuruluşlarda bakım hizmetinden yararlanmaları ve yakınlarının
evde bakım yardımı alabilmeleri için ÇÖZGER’de bakım hizmetlerinden yararlanması için “Çok İleri
Düzeyde Özel Gereksinimi Vardır”, “Belirgin Özel Gereksinimi Vardır” veya “Özel Koşul Gereksinimi
Vardır” ifadelerinden birinin yazılmış olması gerekmektedir.

ÇÖZGER raporuna itiraz nasıl yapılır?

ÇÖZGER raporuna çocuğun bakımını üstlenen kişi ya da raporu talep eden kurum tarafından ikamet
edilen ya da raporun alındığı ilin İl Sağlık Müdürlüğüne, raporun teslim alındığı ve/veya e-Devlet
üzerinden göründüğü tarihten itibaren otuz gün (30) içerisinde başvuruda bulunularak itiraz edilebilir.
İl Sağlık Müdürlüğü, çocuğu farklı bir hastaneye yönlendirir. İtiraz sonucu alınmış ikinci ÇÖZGER
raporunu, bakımını üstlenen kişi ya da hizmet veren kuruluş uygun bulur ise üçüncü hastane olan
hakem hastaneye gidilmeksizin kabul edilip kullanılabilir. İl Sağlık Müdürlüğü, ikinci ÇÖZGER raporunun
sonucuna itirazın devam etmesi halinde çocuğu hakem hastaneye yönlendirir.

Çocuğun özel gereksiniminin değişmesi halinde bakımı üstlenen kişinin talebi ve ilgili branş hekiminin
onayı ile sağlık kuruluna sevk edilerek ÇÖZGER raporu yenilenebilmektedir.

5510 sayılı Kanun ve Genel Sağlık Sigortası İşlemleri Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde düzenlenen
Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinde (SUT) belirtilen şekilde yardımcı araç-gereçler,
tıbbi malzeme, sarf malzemeleri, ortez-protez gibi malzemelerin ödemelerinin bir kısmı SGK tarafından yapılmaktadır. Güncel SUT üzerinden ödeme tutarlarını öğrenebilirsiniz.

Trakeostomili ve Gastrostomili çocuklar için medikal malzeme örnek raporu

Tani kodları

Z93.0 Trakeostomi durumu

Z93.1 Gastrostomi durumu

J96 solunum yetmezliği 

E63 beslenme eksiklikleri

*primer hastalık tanısı

Rapor açıklamaları 

Peg ile beslenen hastanın yutma refleksi yoktur. Mama ile su da alması gerekir. Yoğun sekresyonu vardır. Ağız içi nazofarenks sekresyonu fazladır.

A10084 Silikon kanül Ayda 2 - 2 ayda 4 adet 

A10124 HMEF filtre Ayda 15 - 2 ayda 30 adet 

A10072 kateter mount Ayda 10 - 2 ayda 20 adet 

A10000 Aspirasyon Kateteri Ayda 600 - 2 ayda 1200 adet 

A10092 steril eldivenAyda 600 - 2 ayda 1200 adet 

A10048 ağız bakım seti Ayda 120 - 2ayda 240 adet 

A10031 beslenme enjektöru Ayda 15 adet - 2 ayda 30 adet 

A10030 yıkamalı beslenme torbası Ayda 30 - 2ayda 60 adet

Evde sağlık hizmeti almak isteyen hastalar veya aile bireyleri Sağlık Bakanlığı bünyesindeki ulusal çağrı
merkezi 444 38 33 numaralı telefonu arayarak müracaat ederler.
Çağrı merkezindeki görevli personel hizmet talep eden kişi ile görüşme yaparak gerekli işlemleri
başlatır. İlk görüşmeyi takiben Koordinasyon Merkezi’ndeki görevli sağlık personeli tarafından hizmet
talep eden kişi ile görüşme yapılarak hasta ile ilgili hastanenin ekiplerine yönlendirilir. Evde sağlık
hizmeti alacak kişi hekim ve yardımcı sağlık personelinden oluşan ekip tarafından evinde ziyaret edilir.
Hizmet alacak kişinin durumu ve sunulacak hizmet belirlenir. Hekim tarafından evde sağlık hizmeti
alacak kişilerin varsa tedavisini planlayan diğer hekimler ile görüşerek yapılan görüş alışverişi sonrası
evde sağlık hizmeti tedavi planı oluşturulur.

Diğer sağlık kuruluşlarında olduğu gibi ağız ve diş sağlığı merkez/hastanelerinde de muayene ve tedavi
yaptırması mümkün olan hastalar için her türlü tedavi hizmeti verilmektedir.
Koordinasyon sağlanamayan bedensel veya zihinsel engeli bulunan hastalar için ameliyathane
ortamında genel anestezi veya sedasyon altında anestezi uzmanı, anestezi teknisyeni ve diş hekimi
eşliğinde gerekli tedavi hizmetleri yapılabilmektedir. Evde sağlık hizmeti almak isteyen hastalar için
Sağlık Bakanlığı Ulusal Çağrı Merkezi 444 38 33 numaralı telefonu arayarak başvuru yapabilirler. Evde
sağlık ekibi, ev ortamında yapılacak (basit çekim, hareketli protez vb) işlemleri gerçekleştirir ve ev
ortamında yapılamayacak (kanal tedavisi, komplikasyonlu çekim, sabit protez vb) işlemler için
hastaneye yönlendirir.

Engelli birey, uygun rapor alındığında engel durumuna göre devlet hastanelerinde fizik tedavi alabilir.
Uygun rapor alındığında, engelli birey durumuna göre devlet hastanelerinde fizik tedavi alabilir.
Sağlık raporlarının düzenlenmesi, fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamalarının kurum tarafından
ödenebilmesi için;
a. 30 seansa kadar (30. seans dahil) olan fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları için fiziksel tıp ve
rehabilitasyon uzman hekimince,

b. SUT eki “Bölge/Seans Kontrolüne Tabi Olmayan Tanı Listesi”nde (EK-9/B) yer alan tanılarda 30 seans
sonrası devam edilecek tedaviler için;
1. 31-60 seansa kadar (60. seans dahil) olan fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları için en
az bir fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzman hekiminin yer aldığı (sağlık hizmeti sunucusunda
birden fazla fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzman hekimi bulunması durumunda sağlık kurulu bu
hekimler tarafından oluşturulacaktır) sağlık kurumu sağlık kurulunca (ayaktan tedavilerde
resmi sağlık kurulunca),
2. 60 seans üzeri olan fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları için en az bir fiziksel tıp ve
rehabilitasyon uzman hekiminin yer aldığı (sağlık hizmeti sunucusunda birden fazla fiziksel tıp
ve rehabilitasyon uzman hekimi bulunması durumunda sağlık kurulu bu hekimler tarafından
oluşturulacaktır) üçüncü basamak sağlık kurumu sağlık kurulunca, sağlık raporu düzenlenmesi
gerekmektedir.

16 yaşından büyük olan hastalarda 31-60 seans ve 61-90 seansa kadar olan fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları resmi sağlık hizmeti sunucusunca uygulanması halinde Kurumca karşılanır, ancak 61 seans sonrası tedavilerin Sağlık Bakanlığı’na bağlı sağlık hizmeti sunucularınca verilmesi halinde; en az bir fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzman hekiminin yer aldığı (sağlık hizmeti sunucusunda yeterli sayıda fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzman hekimi bulunması durumunda sağlık kurulu bu hekimler tarafından oluşturulacaktır) Sağlık Bakanlığı sağlık hizmeti sunucularınca sağlık kurulu raporu düzenlenmesi kaydıyla verilen tedaviler Kurumca karşılanır.

Eğitim hakkı, bireylerin dil, din, ırk, cinsiyet veya ekonomik durum ayrımı gözetmeksizin bilgi, beceri ve yeteneklerini geliştirme imkânına (öğrenme/öğretme) yasal olarak sahip olmasıdır. Temel bir insan hakkı olan eğitim, uluslararası sözleşmeler ve anayasalarla koruma altındadır; devletler bu hakkı sağlamakla yükümlüdür.

Evde eğitim hizmeti

Zorunlu öğrenim çağındaki özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerden sağlık problemi nedeniyle en az on iki hafta süreyle örgün eğitim kurumlarından yararlanamayacağı ya da yararlanması durumunda sağlığı açısından risk oluşturacağı belgelendirilenlere evde sunulan eğitim
hizmetidir.

36 ayını tamamlayan özel eğitim ihtiyacı olan çocuklar için okul öncesi eğitim zorunludur. Çocukların gelişimi ve özellikleri dikkate alınarak okul öncesi dönemde eğitim süresi uzatılabilir.

Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu’nda belirtilen öğrencilere velinin yazılı talebi ve Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ile il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun planlaması doğrultusunda ders yılı içinde evde eğitim hizmeti verilebilir.

Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporu’nda belirtilerek öğrenci velisinin yazılı talebi ve Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu ile il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun planlaması doğrultusunda ders yılı içinde evde eğitim hizmetinden yararlanmak için kayıtlı bulunduğu okula veya
RAM’a yazılı talepte başvurulur.

RAM’a yapılan başvuru doğrultusunda, öğrencinin eğitsel değerlendirme ve tanılamasının yapılabilmesi için en kısa süre içinde veliye randevu verilir. Yapılan eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda öğrencinin evde eğitim hizmetinden yararlanmasına yönelik özel eğitim değerlendirme kurulunca yönlendirme raporu düzenlenir. Bu rapor doğrultusunda il/ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu kararı ile öğrencinin evde eğitim hizmetinden yararlanması sağlanır.

Evde eğitim hizmetinin öncelikli olarak öğrencinin bulunduğu ortamda yüz yüze yapılması esastır. Veli talebi dikkate alınarak öğrencinin sağlığı açısından risk oluşturabileceği düşünülen durumlarda veya yüz yüze eğitim için öğretmen görevlendirilmesinin mümkün olmadığı durumlarda il/ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun kararı doğrultusunda evde eğitim hizmeti uzaktan canlı ders olarak da verilebilir.

Öğrencinin evde eğitim hizmetinden yararlanmasına ilişkin karar, özel eğitim değerlendirme kurul raporu doğrultusunda il/ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunca alınarak RAM’a, okula ve veliye yazılı olarak bildirilir.
• Alınan evde eğitim kararı, kararın alındığı eğitim öğretim yılı boyunca geçerlidir.
• İl/ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu, eğitim ve öğretim yılının başlamasından 10 (on) iş günü önce evde eğitimi gerekli kılan şartları yeniden değerlendirerek bireyin o eğitim ve öğretim yılında evde eğitim hizmetinden yararlanıp yararlanamayacağına karar verir.
• Öğrencinin evde eğitim hizmeti almasını gerektiren şartların ortadan kalkması durumunda, öğrenci RAM’a yönlendirilerek hizmetin sona erdirilmesine yönelik iş ve işlemler yapılır.

Öğrencinin evde eğitim hizmeti kapsamında alacağı haftalık ders saati, sorumlu olduğu eğitim programı esas alınarak ilköğretim kademesinde veya özel eğitim programı uygulanan ortaöğretim kademesinde bir okula kayıtlı olanlar için haftada 10 ders saatinden az olamaz. Bağlı bulunduğu okulun haftalık ders saatinden de fazla olamaz. Diğer ortaöğretim kademesinde bir okula kayıtlı olan öğrenciler için ise haftada 16 ders saatinden az olamaz. Bağlı bulunduğu okulun haftalık ders saatinden fazla olmayacak şekilde planlanır.

Özel eğitim programını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ve özellikleri dikkate alınarak planlama yapılır. Planlama yapılırken BEP geliştirme biriminin görüşü dikkate alınır. Evde eğitim hizmetleri görevlendirilen öğretmen ve veli ile istişare edilerek uygun zamanlarda verilebilir (MEB çalışma takvimi dikkate alınır). Evde eğitim hizmeti hafta içi verilebileceği gibi hafta sonları da verilebilir.

Evde eğitim hizmetlerinde öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ile takip edecekleri eğitim programı esas alınarak özel eğitim öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri, sınıf ve diğer alan öğretmenleri görevlendirilir. Öğretmen görevlendirmesinde öncelikle öğrencinin kayıtlı bulunduğu sınıfın sınıf öğretmeni olmak üzere okuldaki veya o yerleşim yerindeki eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenlerden istekli olanlar arasından, ihtiyacın bu yolla karşılanamaması durumunda ise o yerleşim yerindeki eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler arasından görevlendirme yapılır. Öğretmen görevlendirmeleri yapılırken “Ücretli Öğretmenler İçin Özel Eğitim Uygulamaları Kursu”nu veya “Özel Eğitim Uygulamaları Kursu’nu (Norm Fazlası Öğretmenler İçin)” başarı ile tamamlayıp kurs belgesine sahip olanlara öncelik verilmesi gerekmektedir.

Hastanede eğitim hizmeti

Zorunlu öğrenim çağındaki özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerden sağlık problemi nedeniyle sağlık kuruluşlarında yatarak tedavi gören öğrencilerin eğitimlerini sürdürmeleri için hastaneler bünyesinde il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifi ve Sağlık Bakanlığının uygun görüşü üzerine Valilik Olur’u ile hastane sınıfları açılır. Bu sınıflarda eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

Eğitim hizmeti, velinin yazılı talebi ve öğrencinin tedavisinden sorumlu hekimin yazılı görüşü ile sağlanır. Bu sınıflarda birleştirilmiş sınıf uygulaması ile eğitim yapılır. Sınıfa gelemeyecek durumda olan öğrencilere odalarında eğitim verilir.

Eğitim alacak öğrencilerin hastalığı ve eğitim ortamına ilişkin şartlar dikkate alınarak ilköğretim veya özel eğitim programı uygulanan ortaöğretim kademesinde öğrencilerin haftalık ders saati haftada 10 ders saatinden; diğer ortaöğretim kademesinde olanlar için ise haftada 16 ders saatinden az olmayacak şekilde planlanır.

Derse başlama ve bitiş saatleri ile derslerin süresi, eğitim alacak öğrencinin sağlık durumu ve hastane şartları dikkate alınarak il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu tarafından belirlenir. Hastane sınıflarında eğitimlerini sürdüren öğrencilere kayıtlı bulundukları sınıfta uygulanan öğretim programları uygulanır. Öğrencilerin başarı durumlarının değerlendirilmesi, kayıtlı bulundukları sınıftaki değerlendirme ölçütlerine göre hastane sınıfında okutulan dersler için yapılır. Okutulan bu derslerin puanları e-Okul Sistemine işlenir. Öğrenci okutulmayan derslerden muaf tutulur.Hastane sınıfındaki öğrencilerin başarı değerlendirme sonuçları öğretmenler tarafından öğrencilerin kayıtlı bulundukları okul yönetimine bildirilir. Sınıf geçme, diğer iş ve işlemler kayıtlı oldukları okul yönetimi tarafından yürütülür.

Hastanede eğitim hizmeti süresince bu öğrencilerin okula devam zorunluluğu aranmaz ve e-Okul Sisteminde devam zorunluluğu aranmamasına yönelik işlem yapılır. Hastane sınıfı normunda bulunan sınıf öğretmenleri bu sınıfta eğitim alacak öğrencilerle ilgili iş ve işlemleri yürütmek üzere il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulu ile iş birliği içinde çalışır.

Hastane sınıfında eğitim alan öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ile takip edecekleri program esas alınarak; özel eğitim öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri, sınıf ve diğer alan öğretmenleri görevlendirilir.  Öğretmen görevlendirmesinde hastane sınıfının bulunduğu eğitim bölgesindeki eğitim kurumlarında görev yapan kadrolu öğretmenlerden istekli olanlar arasından, ihtiyacın bu yolla karşılanamaması durumunda ise bu eğitim kurumlarındaki veya RAM’larda görev yapan kadrolu öğretmenler arasından resen görevlendirme yapılır.

Hastanede bir aydan daha az süre yatarak tedavi gören bireylerin eğitimleri takip ettikleri öğretim programları esas alınarak verilir. Bu durumda hastane sınıfında verilen eğitimin başarı değerlendirmesi yapılmaz.

Hastanede eğitim hizmetinden yararlanan öğrencilere verilen eğitim hizmetleri, bilişim teknolojileri de kullanılarak desteklenir.

İlköğretim programını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken merkezî sistem sınavlarında sorumlu olacakları dersler; ortaöğretim programlarını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken ise öğrencinin seçtiği ders yoğunluğu dikkate alınarak planlama yapılır.

Özel eğitim programını takip eden öğrenciler için okutulacak dersler belirlenirken öğrencilerin eğitim ihtiyaçları ve özellikleri dikkate alınarak planlama yapılır.

Ortaöğretim kademesinde özel eğitim programından sorumlu olan öğrenciler için eğitim programında yer alan meslek dersleri dışındaki dersler için hastanede eğitim hizmeti planlanır.

Mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı okullarda kayıtlı olan öğrencilerden sadece 9 uncu sınıf öğrencileri için hastanede eğitim hizmeti sunulur.

5580 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendindeki “Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi: Özel eğitim gerektiren bireylerin konuşma ve dil gelişim güçlüğü, ses bozuklukları, zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal veya davranış problemlerini ortadan kaldırmak ya da etkilerini en az seviyeye indirmek, yeteneklerini yeniden en üst seviyeye çıkarmak, temel öz bakım becerilerini ve bağımsız yaşam becerilerini geliştirmek ve topluma uyumlarını sağlamak amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını,” hükmü doğrultusunda açılan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde özel gereksinimli bireylere destek eğitim hizmeti sunulmaktadır.

“Okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kademesinde eğitim veren okullarda tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerini sürdüren öğrenciler için il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifi doğrultusunda il veya ilçe millî eğitim müdürlüklerince destek eğitim odası açılır.” hükmü doğrultusundakaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim alan öğrencilerin destek eğitim odasından yararlanmaları sağlanır. “Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu doğrultusunda ayrı bir sınıfta eğitim almalarına karar verilen özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için resmî ve özel okullarda il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifi doğrultusunda Valilik Olur’u ile özel eğitim sınıfları açılır.” hükmü doğrultusunda okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kademelerinde özel eğitim sınıfları açılarak öğrencilerin eğitim almaları sağlanır.

Dil ve konuşma güçlüğü ile zihinsel, fiziksel, duyusal, sosyal, duygusal ve davranış problemleri olan engelli bireylerin engellilik hâlinin ortadan kaldırılmasını ya da etkilerinin en az seviyeye indirilerek yeteneklerinin en üst seviyeye çıkarılması ve topluma uyumlarının sağlanması, temel öz bakım becerilerinin ve bağımsız yaşam becerilerinin geliştirilmesini, sağlamak için destek eğitimi çalışmaları yapmaktır.

Bu destek eğitim programları:

Zihinsel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Öğrenme Güçlüğü Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Görme Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

İşitme Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Dil ve Konuşma Bozukluğu Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Bedensel Yetersizliği Olan Bireyler İçin Destek Eğitim Programı

Evde Destek Eğitimi

Millî Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde 05.09.2019 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme ile engelli bireyler evde destek eğitim hizmetinden yararlanabilmektedir.

Evde destek eğitim hizmetinden yararlanmak isteyen engelli bireyler için;

Rehberlik ve araştırma merkezleri (RAM) tarafından özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerindeki "Bedensel Engelli Bireyler Destek Eğitim Programı" önerilmesi,

Bireyin kendisi veya veli/vasisinin evde destek eğitim almak istediğine ilişkin dilekçesinin bulunması,

Bireyin evden çıkmasının mümkün olmadığına ve/veya evden çıkmasının sağlığı açısından risk oluşturacağına dair üç hekim (en az biri ilgili daldan olmak üzere) tarafından düzenlenmiş "Durum Bildirir Sağlık Kurulu Raporunun" alınması gerekmektedir.

Evde destek eğitim hizmeti için il/ilçe millî eğitim müdürlüklerince;

Kurumlar tarafından evde destek eğitimi vermek üzere görevlendirilen fizyoterapistin o gün içerisindeki diğer ders saatleri, engelli bireyin ikamet adresi ve kurum arasındaki ulaşım süresi dikkate alınarak düzenlenmesi,

Bu kapsamda hazırlanacak programın il/ilçe milli eğitim müdürlüklerine tebliğ edilmesinin sağlanması,

İl/ilçe millî eğitim müdürlüğü tarafından uygun görülen program çerçevesinde engelli bireylere evde destek eğitim hizmeti verildiğinin takip ve kontrollerinin yapılması gerekmektedir.

Sosyal haklar, bireylerin insan onuruna yaraşır bir yaşam sürmeleri için devletin sağlamakla yükümlü olduğu; eğitim, sağlık, çalışma, konut ve sosyal güvenlik gibi ekonomik ve toplumsal içerikli haklardır. Sosyal devlet anlayışının temeli olan bu haklar, fırsat eşitliğini sağlamayı ve toplumun tüm kesimlerinin yaşam standardını yükseltmeyi hedefler.

Engelli bireylerin bakımının aile yanında sağlanması ve yaşadıkları çevrede desteklenmesi amacıyla ağır/tam bağımlı durumdaki engelli bireye bakım veren aile üyesi/yakınına ödenen yardıma evde bakım yardımı denilmektedir. Evde bakım yardımı, engelli bireylerin kendisine değil, bakımını üstlenen akrabası, vasisi gibi üçüncü kişilere yapılan yardımdır. Evde bakım yardımından yararlanılabilmesi için sağlık kurul raporları, gerekli şartları sağlasa da sağlık raporuna ek olarak engelli bireyin günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyeceğinin heyet tarafından bakım raporuyla tespit edilmesi; esas olacak. Yani, raporda “tam bağımlı engelli” olsa da, sosyal hizmetlerden gelen heyetin değerlendirmesi etkili olacak.

Evde bakım yardımından yararlanacak kişilerin gelir tespiti; hanede ikamet eden tüm bireyler dikkate alınarak aşağıda yer alan hususlara göre yapılır. Gelir hesabında kişi başı aylık gelir, asgari ücretin üçte ikisinden az olmalıdır. Asgari ücretin üçte ikisi, 2026 yılı için 18.716TL’dir. Hanede birden fazla bakıma ihtiyacı olan engelli birey bulunması hâlinde, yani her bir engelli için; erişkin ise; tam bağımlı, çocuk için; ÇÖZGER “çok ileri düzeyde ÖGV”, “belirgin ÖGV” ve “özel koşul gereksinimi var (ÖKGV”) olarak düzenlenmiş ise;  hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının hesaplanmasında birinci bakıma ihtiyacı olan engelli bireyden sonraki her bakıma ihtiyacı olan engelli birey; iki kişi sayılır. 

Gelir hesaplamasında;

1. Tespit veya beyan edilen aylık net maaş, ücret, mesai, nafaka, yevmiyenin aylık tutarları ile her ne ad altında olursa olsun elde edilen diğer gelirlerin yıllık tutarının aylık ortalaması,
2. Hanenin ikamet ettiği konut haricinde diğer konutları için kira geliri elde ediliyorsa kira sözleşmesindeki tutar üzerinden veya sözleşme yoksa takdir edilen veya beyan edilen aylık kira getirisinin toplamı,
3. İkamet edilen konut haricinde diğer konutları için kira geliri elde edilmiyorsa takdir edilen veya beyan edilen rayiç bedelinin 120’de biri,
4. Dükkânlar için kira geliri elde ediliyorsa kira sözleşmesindeki tutar üzerinden veya sözleşme yoksa takdir edilen veya beyan edilen aylık kira getirisinin toplamı,
5. Dükkân için kira geliri elde edilmiyorsa veya kira geliri beyan edilmiyorsa dükkânın takdir edilen veya beyan edilen rayiç bedelinin 120’de biri,
6. Hanenin depo, arsa, arazi, tarla ve benzeri için rayiç bedelin 240’ta biri ve takdir edilen veya beyan edilen zirai/ticari/kira ve benzeri gelir elde ediliyorsa getirilerinin toplamı,
7. Hanede bir adet binek araç bulunması halinde; aracın değerinin; 2026 yılı için; 2.873.972 TL’yi aşan tutarının 120’de biri hesaba dahil edilecek.

Evde bakım yardımından faydalanan engelli birey, bakım veren veya vasi yardımın kesilmesini gerektiren durumları, 1 ay içinde il müdürlüğü veya sosyal hizmet merkezi müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdürler. Bildirim yükümlülüğüne uyulsa dahi kişiye yapılmış yersiz ödemeler, yasal faizi ile birlikte genel hükümlere göre takip ve tahsil edilir. İbraz edilen bilgi, belge, rapor ve beyanların gerçeğe uygun olmadığının tespiti veya bildirim yükümlülüğüne uyulmayarak evde bakım yardımı alınmasına devam edilmesi halinde yapılan yersiz ödemeler, yasal faizi ile birlikte genel hükümlere göre takip ve tahsil edilir.

İkametgah değişikliği durumunda, en geç 15 gün içerisinde ilgili müdürlüğe bildirim yapılmalıdır. Bildirim yapılmaması durumunda maaş kesintisi ve yasal yaptırımlar uygulanabilmektedir.

Muhtaçlık aylığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından ödenmektedir. Başvuru; Vakıflar Bölge Müdürlüklerine doğrudan ya da internet sitesinden  https://www.vgm.gov.tr/ana-sayfa yapılabilir. 
18 yaşından büyük engellilerin %40 ve üzeri engel oranına sahip olmaları, 18 yaşın altındaki engelliler
için Hafif Düzeyde ÖGV (40-49,) Orta Düzeyde ÖGV (50-59), İleri Düzeyde ÖGV (60-69) Çok İleri
Düzeyde ÖGV (70-79), Belirgin Özel Gereksinimi Vardır (80-89), Özel Koşul Gereksinimi Vardır (90-99)
ifadelerinden birini almış olmaları, ailenin sosyal güvencesinin olmaması, ailenin herhangi bir gelir veya
aylığı bulunmaması, kişinin mahkeme kararı veya kanunla bakım altına alınmamış olması, ailenin gelir
getirici taşınır ve taşınmaz malı mevcut olmaması veya olup da bunlardan elde edeceği aylık ortalama
gelirinin Muhtaçlık Yönetmeliği ile belirlenen muhtaç aylığı miktarını geçmemesi, Gelir getirici taşınır ve taşınmaz malı mevcut olmaması veya olup da bunlardan elde edeceği aylık ortalama gelirinin aylık ödenen muhtaç aylığı miktarını-2026 yılı için 9.089,11 TL’yi- geçmemesi şartı ile bağlanabilmektedir.

% 40 ve üzeri engelli olan muhtaçlara; sosyal güvencesi olmaması, herhangi bir gelir veya aylığı bulunmaması, mahkeme kararı veya kanunla bakım altına alınmamış olması, gelir getirici taşınır ve taşınmaz malı mevcut olmaması veya olup da bunlardan elde edeceği aylık ortalama gelirinin Yönetmelikle belirlenen muhtaç aylığı miktarını geçmemesi halinde muhtaç aylığı bağlanabilir.

Ödenecek aylık miktarı memur taban aylıklarına uygulanan taban aylığı katsayısının (400) dört yüz gösterge rakamı ile çarpımından elde edilecek miktardır. 

Vakıf aylığı tutarı; 2026 yılı için 9.089,11 TL olarak belirlenmiştir.

Aylığın kesilme şartlarına bakıldığında; 2026 yılı için ödenen aylık tutar 9.089,11 TL olduğundan,  aracın kasko veya rayiç değerinin 9.089,11 TL’nin 170 katını geçmemesi gerekiyor. Bu tutarı geçtiğinde aylık kesilebilir. Dolayısıyla, ÖTV istisnalı araç için de aracın kasko veya raiç bedeli üzerinden hesaplama yapılır.

ALO 144 Sosyal Yardımlar hattından detaylı bilgi alabilirsiniz.

Engelli yakını aylığı : Sosyal güvencesi olmayan ve hane içinde kişi başına düşen aylık geliri net asgari ücretin 1/3’ünden (2026 yılı için 9.358,50 TL) az olan, 18 yaşından küçük en az %40 oranında engelli olan özel gereksinimli çocukların yakınlarına (annesi, babası ya da yasal vasisi), aylık bağlanması için; kimlik belgesi ve engelli sağlık kurulu raporu ile yaşadıkları yerdeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına başvuru yapabilir. Engelli yakını aylığı alan kişi ile engelli çocuğun, aynı adreste oturması esastır. Sağlık Kurulu Raporu 20 Şubat 2019 tarihi sonrası ÇÖZGER olarak düzenlenmiş olan çocukların raporları, elektronik olarak temin edildiğinden rapor örneği istenmemektedir. ÇÖZGER’de özel gereksinim düzeyi engel oranı olarak %40’a denk gelen hafif düzeyde özel gereksinimi olanlar ve bunun üzerinde özel gereksinimi olanların başvurusu kabul edilir. ÇÖZGER raporunda sadece “özel gereksinimi var-ÖGV- olanların engel oranı %20-39 olarak kabul edildiğinden; bu çocuklar için başvuru kabul edilmez.18 yaş altında olup 20 Şubat 2019 tarihi öncesi engelli sağlık kurul raporu almış olanların başvurularında; raporun aslı belgesi veya raporun alındığı hastane tarafından “aslı gibidir” onaylı ıslak imzalı fotokopisi gerekmektedir.

2026 yılı için engelli yakını aylığı tutarı;  için 5.103,34 TL’dir.

Engellilik oranı %90 ve üzerinde olan malul ve engelliler ile ÇÖZGER raporunda “özel koşul gereksinimi var (ÖKGV) ifadesi yazılı olan çocuklar adına taşıt alımlarında ÖTV istisnası uygulanması vardır.
17 Nisan 2026 tarihinde 33227 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7577 sayılı Kanun ile (resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260417-21.htm)  engelli araç alımındaki limitler piyasa koşullarına göre güncellenmiştir. Mevzuattaki son durum şöyledir:

Yeni Alım Limiti ve Kapsam

Fiyat Sınırı: Vergiler dahil satış bedeli 2.873.900 TL’yi aşmayan araçlar muafiyet kapsamındadır.

Kapsam: Ortopedik engelliliği %40 ve üzeri olup sürücü belgesi alamayanlar da artık yasal metinde açıkça hak sahibi olarak tanımlanmıştır.

Araç Tipleri: Binek otomobiller, motor hacmi 2.800 cm³ altı kamyonetler ve motosikletler bu muafiyetten yararlanabilir.

Kullanım ve Satış Süreleri

Yeniden Yararlanma: ÖTV muafiyetinden tekrar yararlanabilmek için ilk alımdan itibaren 10 yıllık sürenin dolması gerekmektedir.

Satış: Muafiyetle alınan araç, 5 yıl dolduktan sonra ÖTV ödenmeksizin satılabilir (Ancak yeni bir muafiyetli araç alımı için 10 yılllık sürenin dolması gerekmektedir.).

KANUN METNİ 

4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu

Madde 7 – Bu Kanuna ekli;

2.(II) sayılı listede yer alan kayıt ve tescile tâbi yerli katkı oranı en az %20 olan mallardan;

c)87.03 (hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve diğer her türlü vergiler dahil bedeli 2.873.900 TL’yi aşanlar hariç), 87.04 (motor silindir hacmi 2.800 cm³’ü aşanlar hariç) ve 87.11 G.T.İ.P. numaralarında yer alanların, bizzat kullanma amacıyla engelliliğine uygun hareket ettirici özel tertibat yaptıran malûl ve engelliler ile engelli sağlık kurulu raporunda ortopedik engelliliği yüzde 40 ve üzeri olup bu engel durumu nedeniyle sürücü belgesi alamayan malûl ve engelliler tarafından, on yılda bir defaya mahsus olmak üzere ilk iktisabı, vergiden müstesnadır.

Madde 7/A– Kanuna ekli (I) sayılı listede yer alan 2710.19.43.00.11 ve 2710.20.11.00.11 G.T.İ.P. numaralı malların... yalnızca yurt dışına çıkışlarında teslimi vergiden müstesnadır. Maliye Bakanlığı, bu maddede düzenlenen istisnaya ilişkin usûl ve esasları belirlemeye... yetkilidir.

Adına araç alınacak 18 yaşın altındaki çocukların anne ve babaları birlikte noterden “muvafakat belgesi” imzalarlar. Araç satışında da aynı işlem gerekmektedir. Eğer anne baba boşanmış ise; 18 yaş altı çocuklar için; araç alım ve satışındaki tüm işlemleri velayeti alan ebeveyn, diğer ebeveynin izni olmaksızın yapabilir.

MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİNDE (MTV) SAĞLANAN VERGİ AVANTAJLARI
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu (197 sayılı, Kabul Tarihi: 18.2.1963):

İstisnalar: Engellilik oranı % 90 ve daha fazla olan malûl ve engellilerin adlarına kayıtlı taşıtlar ile diğer malûl ve engellilerin, bu durumlarına uygun hale getirilmiş özel tertibatlı taşıtlar, motorlu taşıtlar vergiden müstesnadır. 

Başvurular, e-devlet üzerinden de yapılmaktadır. Engellilik dereceleri %90 ve daha fazla olan malul ve engelliler, geçerli engellilik sağlık kurul raporu/ÇÖZGER raporu olanlar raporları ile birlikte, araç tescili yapıldıktan sonra; araç ruhsatı, kimlik belgeleri ile motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyet kaydı olan vergi dairesine başvuru yaparlar.