Halk arasında "pil" tedavisi olarak bilinen vagal sinir stimülasyonu fonksiyonel bir cerrahi yöntemidir. Boynun sol tarafında vagus denilen bir sinir yoluyla beyine elektrik akımı gönderilmesi yöntemiyle çalışır. Küçük bir operasyonla elektrod vagus sinirine bağlanır ve pil sol göğsün cilt altına açılan bir cebe yerleştirilir. Pil otomatik çalışır, yapılan programa göre çok kısa aralıklarla beyine çok küçük elektrik akımları yollar. Ayrıca hasta istediği zaman özel bir mıknatısı pilin üzerine tutarak fazladan uyarım yapabilir. Uygulanması kolay bir yöntem olup diğer fonksiyonel cerrahilerde olduğu gibi nöbet kontrolünü sağlamak amacı ile kullanılır. Uygulama yaşı ise başlıca bir tartışma konusudur. FDA onayı 12 yaş üstü hastalara verilmiş olmasına rağmen çalışma sonuçları bu sınırın esnetilmesi gerektiğini göstermektedir. VGS nin etki mekanizması net olarak bilinmemekte 5/7 ve hipotetik cümleler ile ifade edilmektedir. Çalışmalarda nöbet sıklığında azalma birincil sonuç olarak değerlendirilmiştir, uyanıklığın artması da ikincil etkidir. Özellikle serebral palsi hastalarında uyanıklığın artması sağlanarak yaşam kalitesinde belirgin artış sağlanmıştır.
Ülkemizde Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 7 Eylül 2009 tarih ve B.13.2.SGK.0.11.00.00/769 sayılı genelgede belirtilen şartlar dahilinde VNS takılabilmektedir. Bu genelgeye göre VNS sadece eğitim araştırma hastaneleri ve üniversite hastanelerinde uygulanması halinde; psikiyatri, nöroloji (çocuk-yetişkin), beyin cerrahisi branşlarının birlikte bulunduğu heyet raporuna istinaden, kurumca bedeli karşılanır.
Vagal sinir stimülasyonunun uygulanma şartları
*Hastanın yaşam kalitesini bozacak sıklık ve şekilde nöbetlerinin olması,
*Nöbet tipine uygun bütün anti epileptikleri kullanmış olması ve halen en az 2'li majör anti epileptiği 2 (iki) yıldır kullanıyor, bunlara cevap alınamıyor olması,
*Daha önce epileptik cerrahi uygulanıp yanıt alınamamış ya da epileptik cerrahi uygulanamaz durumda olması,
*Epilepsi nedeninin malign beyin tümörü, nörometabolik ya da nörodejeneratif hastalık olmaması,
*Hastaların zeka düzeyinin ağır derecede geri olmaması,
*Hamile olmaması,
*Sistemik kronik hastalık olmaması
Bunlara ek olarak
1. Uzun çekimli video-EEG kayıtları,
2. Hastanın daha önce kullandığı anti epileptik tedavi;
doz, ilaç-kan seviyesi, nöbet sayısı ve şekli ile ilgili bilgilerin ayrıntılı epikrizi
3. Nöroradyolojik görüntüleme tetkiklerinin aslı
4. Psikolog tarafından düzenlenmiş zeka düzeyini gösteren belgenin değerlendirildiği nöroloji, beyin cerrahi, psikiyatri uzmanından oluşan bir komisyon bulunmalıdır.